Και μετά από μια γενναία δόση ελληνικής σαχλαμάρας που πήραμε τις τελευταίες μέρες, αλλάζουμε ρεπερτόριο, περνώντας στα σοβαρά… Έτος Δαρβίνου φέτος και επιλέγουμε να συνεισφέρουμε στον σχετικό εορτασμό με ένα πορτρέτο αφιερωμένο σε ένα πρόσωπο εντελώς άγνωστο στο ευρύ κοινό, αδίκως και αναιτίως· στην Δόκτορα Charlotte Bach – την επιστήμονα που παρουσιάστηκε ως ανατροπεύς της δαρβινικής διδασκαλίας περί εξελίξεως των ειδών, προτάσσοντας μια δική της, επιστημονικά πιο ακριβή (κατά δήλωσίν της) εξελικτική θεωρία. Θα εκφράζαμε έναν κίβδηλο ισχυρισμό, εάν υποστηρίζαμε ότι το Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης αποτελεί ένα από τα πιο prestigious πανεπιστήμια στον πλανήτη. Εύλογη, λοιπόν, η επιθυμία της Dr Charlotte Bach να μετοικίσει από τη Βουδαπέστη στο Λονδίνο και από τις άξεστες, χονδροειδείς συμπεριφορές της κεντρικής Ευρώπης στον πολιτισμό και την εκλέπτυνση της Γηραιάς Αλβιώνος (είναι, τηρουμένων των αναλογιών, σαν ένας ορεσίβιος ηπειρώτης να μετοικεί στα Παρίσια…). Το ογκώδες, εύσαρκο κορμί της (πολλοί την παρομοίαζαν με μαμούθ) εγκαταστάθηκε σε ένα κομψό, μικρό διαμέρισμα στο λονδρέζικο Highgate, το οποίο απετέλεσε το φρούριο από το οποίο θα εκτόξευε σαν φλεγόμενα βέλη τα ιδιόμορφα και ρηξικέλευθα επιστημονικά της πορίσματα. Πολλοί την θεωρούσαν λεσβία. Αιτία η μπάσα φωνή, το ογκώδες ανδροπρεπές σκαρί, οι άτσαλες κινήσεις. Παρ’ όλα ταύτα, ουδέποτε της έλειψε η κομψότητα και η κοκεταρία.
Η Dr Charlotte περιδιάβαινε τους υγρούς δρόμους του Λονδίνου ως καθηγήτρια-ερευνήτρια ψυχολόγος. Ψυχολογία, άλλωστε, δήλωνε ότι εδίδασκε στη Βουδαπέστη. Είχε δεχθεί απηνή διωγμό από τους κομμουνιστές και εξεδιώχθη από την πατρίδα της το 1948. Στις συνθήκες ελευθερίας και ανεκτικότητας της βρετανικής πρωτεύουσας σχεδίαζε να βρει το κατάλληλο περιβάλλον για να ξεδιπλώσει τις ανατρεπτικές επιστημονικές θεωρίες της. Βασικό αντικείμενο των επιστημονικών της ενασχολήσεων η μελέτη των σεξουαλικών παρεκκλίσεων και ειδικότερα του λεγόμενου «transsexuality». Οι μελέτες της θεωρούσε ότι ανασκεύαζαν, τρόπον τινά, τις δαρβινικές θεωρήσεις περί εξελίξεων των ειδών. Στην εργασία της Homo Mutans, Homo Luminens, υποστήριξε ότι η σεξουαλική παρέκκλιση αποτελούσε την κινητήριο δύναμη της εξέλιξης. Οι άνθρωποι, τόνιζε, σε διαφορετικό βαθμό ο καθείς, αναπτύσσουν μια φαινομενικά παράδοξη, αλλά καθ’ όλα φυσιολογική, τάση να μετατρέπονται στο… αντίθετο φύλο. Εκεί ακριβώς συνίστατο η εξελικτική διαδικασία και όχι στα δαρβίνεια φληναφήματα, υποστήριζε. Έτσι, η Charlotte αυτοπαρουσιάσθηκε ως θεμελιωτής μιας νέας επιστήμης: της Ανθρώπινης Ηθολογίας…
Οι επιστημονικές της αντιλήψεις προκάλεσαν το ενδιαφέρον μελών της βρετανικής ελίτ, εξ ού και εκλήθη για διαλέξεις στο Darwin College του πανεπιστημίου του Cambridge. Το επίπεδο, όμως, των προσκεκλημένων ακροατών απέλπιζε την θεόρατη επιστήμονα. Ούτε ένας, έλεγε, δεν μπορούσε να αντιληφθεί σε βάθος τις πολύπλοκες και ανατρεπτικές θεωρίες της. Και όχι άδικα, εδώ που τα λέμε. Καθότι η Δόκτωρ εκ Βουδαπέστης υποστήριζε, λίγο-πολύ, ότι όλοι οι άνδρες έχουν την τάση να μετατρέπονται σε γυναίκες και τούμπαλιν. Και σε προσωπικό επίπεδο – εκτός από το επιστημονικό – η Dr Charlotte υπήρξε ιδιόρρυθμη. Μοναχική ύπαρξη, επιθυμούσε τη μόνωση που θα της επέτρεπε να διεισδύσει στα ερεβώδη βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Κατανάλωνε με πάθος τον οίνο και τάραζε τα καναπεδάκια. Όποτε ήταν καλεσμένη σε soiree, αφού τσίμπαγε μερικά καναπεδάκια, αποτραβιόταν με διακριτικότητα σε μια γωνία για να τα κατασπαράξει. Έγραφε τα κείμενά της πάντα με κεφαλαία στη γραφομηχανή, κουράζοντας τους εκάστοτε αναγνώστες της, και πάντα σε χαρτί χρώματος πορτοκαλί. Παροιμιώδης η άρνησή της να επισκεφθεί ιατρούς και νοσοκομεία, επιλέγοντας την οδό της αυτο-ιάσεως. Μπορούσε, πίστευε, μονάχη της να επιλύει κάθε πρόβλημα – ακόμη και ιατρικό...
Πολλοί τη θεώρησαν, στην εποχή της, ως ανάστημα αντίστοιχο του Einstein και του Freud. Στην Αγγλία, την εποχή εκείνη, είχε δημιουργήσει ένα κάποιο ρεύμα. Το ευρύ κοινό, όμως, καθώς και οι στενοκέφαλοι «συμβατικοί» επιστήμονες, δεν μπορούσαν να εννοήσουν – πολλώ δε μάλλον να εκτιμήσουν – το βάθος της σκέψης της. Έτσι, εκείνη συνομιλούσε κυρίως με έναν μικρό σχετικά πυρήνα ευφάνταστων ενδιαφερομένων, οι οποίοι έπιναν νερό στο όνομά της. Οργάνωνε εβδομαδιαίες διαλέξεις κάθε Πέμπτη σε σπίτι φίλου της, στο Hampstead, χρεώνοντας είσοδο 50 πένες. Οι μετέχοντες διερωτώντο προς τι η ταπεινή αυτή χρέωση, δεδομένου ότι η Charlotte εθεωρείτο αριστοκρατικής καταγωγής και υπεράνω χρημάτων... Κάπως έτσι κυλούσε για χρόνια η ζωή της…
Στις 17 Ιουνίου του 1981, η πάντοτε περίεργη και εκνευριστική συνομοταξία που ονομάζεται γείτονες πρόσεξε ότι η Charlotte δεν είχε φροντίσει, για μέρες, να πάρει τις φιάλες με το γάλα που ο γαλατάς είχε εναποθέσει στο πλατύσκαλο της οικίας. Εκλήθη τάχιστα η αστυνομία. Ο νεαρός αστυφύλαξ που κατέφθασε χτυπούσε το κουδούνι με επαγγελματική ευσυνειδησία – αλλά ματαίως. Μόνο η σιωπή ερχόταν ως απάντηση στο μανιασμένο κτύπημα του κώδωνος… Ο τολμητίας αστυφύλαξ, τότε, δεν εδίστασε ούτε στιγμή να παραβιάσει ένα παραθύρι και να εισβάλει στην επιστημονική οικία, αντικρίζοντας το αποτρόπαιο θέαμα: η ογκωδέστατη επιστήμων ευρίσκετο πεσμένη επί της κλίνης. Η πόρτα άνοιξε από μέσα και το πτώμα της επιστήμονος μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο. Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για τη νεκρώσιμη ακολουθία και την ταφή στον ευμεγέθη τάφο της, μεγάλη έκπληξη ανέμενε τους υπαλλήλους του νεκροτομείου. Καθώς εγύμνωναν την μακαρίτισσα Charlotte και ενώ κατέβαζαν τη φούστα της, ένα τεράστιο «παλαμάρι» ξεπρόβαλε από το εσώρουχο της θανούσης. Η Dr Bach είχε ανδρικά (και πολύ τριχωτά) γεννητικά όργανα. Και τα στήθη, όμως, ήσαν πλαστικά, πρόσθετα… Κάτω από την φουντωτή – σε στυλ λάχανο – γυναικεία περούκα κρυβόταν το περήφανο ανδρικό σώμα ενός αριστοκράτη – του βαρόνου Carl Hajdu. Η Charlotte Bach δεν ήταν, λοιπόν, γυναίκα. Όπως απεδείχθη, όμως, αργότερα, ούτε και επιστήμων ήταν…
Ο Carl Hajdu είχε γεννηθεί στη Βουδαπέστη το 1920. Είχε αναπτύξει σταδιακά τάση προς τις γυναικείες μεταμφιέσεις. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Francis Wheen, ο Carl αγόραζε μετά μανίας γυναικεία ενδύματα και αγαπούσε ιδιαίτερα τα καλσόν. Η φενάκη δεν αφορούσε, λοιπόν, μόνο το τριχωτό της κεφαλής, αλλά και ολάκερη την ταυτότητα του/της «επιστήμονος». Η περούκα της Charlotte, λοιπόν, έκρυβε, αναμφίβολα, πολλά… Θα τολμούσαμε να ισχυριστούμε ότι οι Λονδρέζοι θα έπρεπε να το είχαν καταλάβει ενωρίτερα. Θα ήταν ποτέ δυνατόν μια γυναίκα να διαθέτει τόσες γνώσεις και να διατυπώνει τόσο σύνθετες και δουλεμένες θεωρίες; Ήταν από την αρχή φανερό ότι οι συγκεκριμένες πρωτοποριακές ηθολογικές θεωρίες δεν μπορούσαν παρά να είναι προϊόν ενός ανδρικού μυαλού…
Carl και Charlotte 2 σε 1 (φωτομοντάζ ψυχολογικής ανακουφίσεως από τον ίδιο τον Carl, ενώνοντας δύο δικές του ξεχωριστές φωτογραφίες - μία ως γυναίκα και μία ως άνδρας...).
(Οι φωτογραφίες προέρχονται από το βιβλίο του Francis Wheen, Who Was Dr Charlotte Bach?, Short Books, 2002)
